Een enkelverzwikking komt vaak voor, denk bijvoorbeeld aan sporters die veel moeten wenden en keren of juist tijdens het maken van een wandeling door een bos met een oneven ondergrond. De enkel kan dan naar binnen of naar buiten toe klappen. Beide leiden mogelijk tot pijn, zwelling, instabiliteit en bewegingsbeperking. Fysiotherapie helpt om het herstel te versnellen en herhaling te voorkomen.
Wat is een verzwikte enkel?
Een enkelverzwikking kent twee vormen, namelijk: een inversietrauma en een eversietrauma. Een inversietrauma ontstaat wanneer de voet naar binnen klapt, waardoor de enkelbanden aan de buitenkant van de enkel (ligamentum talofibulaire anterius) verrekken of zelfs scheuren.
Een eversietrauma treedt op wanneer de voet naar buiten klapt, wat leidt tot schade aan de enkelbanden (ligamentum deltoideum) die zich aan de binnenkant van het enkelgewricht bevinden.
Symptomen
De symptomen van beide vormen overlappen gedeeltelijk zoals pijn, zwelling, blauwverkleuring, instabiliteit en verminderde bewegelijkheid. Maar de locatie van de pijn en zwelling verschilt. Bij een inversietrauma is er schade aan de buitenkant van de enkel, bij een eversietrauma is er schade aan de binnenkant van de enkel.
Diagnose
De diagnose wordt gesteld op basis van lichamelijk onderzoek, soms aangevuld met beeldvorming (zoals röntgenfoto’s of echografie) om botbreuken of ander ernstig letsel uit te sluiten.
Fysiotherapie bij een inversie- of eversietrauma
Wanneer u een inversie- of eversietrauma heeft opgelopen, helpt fysiotherapie om het herstel te versnellen en herhaling van een nieuw trauma te voorkomen. Eerst wordt gefocust op het verminderen van de pijn en zwelling. Op geleide van pijn en zwelling worden de dagelijks activiteiten hervat. Op geleide van pijn houdt in dat de enkel wél gevoelig mag zijn bij activiteiten, maar geen stekende pijnscheuten of ernstige zwelling mag veroorzaken.
Daarna richt de behandeling zich op het herstellen van de beweeglijkheid en de spierkracht. Wanneer de beweeglijkheid en spierkracht zijn toegenomen wordt er gewerkt aan coördinatie en proprioceptie*, zodat de enkel beter en sneller reageert op onverwachte bewegingen. Gemiddeld duurt het herstellen van een inversie- of eversietrauma 8 weken, deze hersteltijd is onder andere afhankelijk van de ernst van het trauma. Door een stapsgewijze en op maat gemaakte opbouw helpt de fysiotherapeut u om sport of werk weer te hervatten na een inversie of eversietrauma.
*Proprioceptie helpt ons lichaam om te weten waar onze gewrichten zijn in de ruimte, zonder er naar te hoeven kijken.
Voorkomen
Hoewel een enkelverzwikking lang niet altijd te voorkomen is, zijn er een paar dingen die u kan doen om de kans op een verzwikking te verkleinen. Denk hierbij bijvoorbeeld aan het dragen van stevig en passend schoeisel. Dit verkleint de kans op misstappen, met name bij sporten of wandelen op oneffen terrein. Daarnaast helpen oefeningen voor kracht, stabiliteit en balans om de enkel sterker en beter bestand te maken tegen onverwachte bewegingen. Bij terugkeer naar sport kan het tijdelijk dragen van een brace of sporttape extra ondersteuning bieden.
Een actieve levensstijl met aandacht voor coördinatie en spierkracht vermindert niet alleen het risico op een (herhaaldelijk) enkeltrauma, maar bevordert ook uw algehele gezondheid.